Kekemelik & Akıcılık

Çocuğunuzun konuşma gelişimini uzmanıyla değerlendirmek için DoktorTakvimi Üzerinden Randevu Alın ➔

Konuşmanın akıcı şekilde sürdürülebilmesi; uygun hız, ritim, süreklilik ve konuşma sırasında harcanan çabayla ilişkilidir. Bazı bireylerde konuşma sırasında ses, hece veya kelime tekrarları, uzatmalar, bloklar ya da konuşma hızında belirgin düzensizlikler görülebilir.

Kekemelik ve diğer akıcılık güçlükleri yalnızca konuşmanın nasıl duyulduğunu değil, kişinin iletişim deneyimini de etkileyebilir. Özellikle konuşmaktan kaçınma, belirli kelimeleri kullanmaktan çekinme veya sosyal ortamlarda iletişim kurarken zorlanma gibi durumlar ortaya çıkabilir.

Dil ve konuşma terapisi sürecinde bireyin akıcılık özellikleri, iletişim ihtiyaçları ve konuşmaya ilişkin deneyimleri birlikte değerlendirilerek kişiye özgü bir terapi planı oluşturulur.

Hangi Durumlarda Destek Alınabilir?

Kekemelik ve akıcılık alanında;

• ses, hece veya kelime tekrarları yaşayan,
• konuşma sırasında sesleri uzatan,
• konuşurken bloklar yaşayan,
• konuşmaya başlamakta zorlanan,
• konuşma sırasında belirgin fiziksel gerginlik gösteren,
• belirli kelimelerden veya konuşma ortamlarından kaçınan,
• konuşma hızı ve ritmi düzensiz olan,
• hızlı konuşması nedeniyle anlaşılmakta zorlanan

çocuk ve yetişkinler için değerlendirme yapılabilir.

Konuşma sırasında zaman zaman tekrar veya duraksama yaşanması herkes için doğal olabilir. Bu nedenle değerlendirme yalnızca takılmaların varlığına değil; sıklığına, türüne, süresine ve kişinin iletişimini ne ölçüde etkilediğine göre yapılır.

Kekemelik ve Hızlı-Bozuk Konuşma

Kekemelikte konuşmanın doğal akışı istemsiz tekrarlar, uzatmalar veya bloklarla kesintiye uğrayabilir. Bazı bireylerde göz kırpma, yüz hareketleri veya konuşma sırasında artan fiziksel çaba gibi eşlik eden davranışlar görülebilir.

Hızlı-bozuk konuşmada ise konuşmanın hızında ve ritminde düzensizlik ön plandadır. Kişi çok hızlı konuşabilir, bazı kelime veya heceleri birbirine yaklaştırabilir ve bunun sonucunda konuşmanın anlaşılabilirliği azalabilir.

Kekemelik ve hızlı-bozuk konuşma farklı özellikler göstermesine rağmen aynı bireyde birlikte de görülebilir. Bu nedenle terapi öncesinde akıcılık özelliklerinin ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi önemlidir.

Akıcılık Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?

Değerlendirme sürecinde yalnızca bireyin kaç kez takıldığına bakılmaz.

Dil ve Konuşma Terapisti;

• tekrar, uzatma ve blokların özelliklerini,
• akıcısızlıkların sıklığını,
• konuşmanın hızını ve ritmini,
• konuşma sırasında görülen fiziksel davranışları,
• kaçınma ve erteleme davranışlarını,
• kişinin konuşmaya ilişkin düşünce ve duygularını,
• farklı iletişim ortamlarındaki konuşma özelliklerini

birlikte değerlendirir.

Çocuklarla yapılan değerlendirmelerde aileden alınan bilgiler, çocuğun gelişim özellikleri ve günlük iletişim ortamları da sürecin önemli bir parçasıdır.

Terapi Süreci Nasıl İlerler?

Kekemelik ve akıcılık terapisi, bireyin yaşına, konuşma özelliklerine, ihtiyaçlarına ve iletişim hedeflerine göre kişiye özel olarak planlanır.

Terapi sürecinde;

• konuşma farkındalığının geliştirilmesi,
• iletişim sırasında yaşanan fiziksel gerginliğin azaltılması,
• konuşmaya ilişkin kaçınma davranışlarının ele alınması,
• kişinin iletişim içerisinde kendisini daha rahat ifade edebilmesinin desteklenmesi,
• konuşma hızının ve ritminin düzenlenmesi,
• iletişim becerilerinin farklı ortamlara aktarılması

gibi hedefler üzerinde çalışılabilir.

Kekemelik terapisinde amaç her zaman kişinin hiç kekelememesi değildir. Bireyin iletişimden kaçınmadan, kendisini daha rahat ve işlevsel şekilde ifade edebilmesi terapi sürecinin önemli hedeflerinden biridir.

Çocuklarda Kekemelik ve Aile Katılımı

Çocukluk dönemindeki kekemelik çalışmalarında aile iş birliği önemli bir yere sahiptir.

Ailenin çocuğun sözünü kesmeden dinlemesi, konuşmasını tamamlaması için yeterli zaman tanıması ve konuşmanın nasıl söylendiğinden çok ne söylendiğine odaklanması destekleyici olabilir.

“Yavaş konuş”, “takılma” veya “düzgün söyle” gibi doğrudan uyarılar yerine çocuğun iletişim sırasında kendisini rahat hissetmesini sağlayacak bir iletişim ortamı oluşturulması önemlidir.

Terapi sürecinde çocuğun ve ailenin ihtiyaçlarına göre PALIN PCI yaklaşımından da yararlanılabilir.

Ne Zaman Değerlendirme Alınmalıdır?

Konuşmadaki takılmaların sıklaşması, uzun süre devam etmesi veya blokların belirgin hâle gelmesi durumunda değerlendirme alınabilir.

Özellikle;

• konuşurken fiziksel zorlanma görülmesi,
• çocuğun konuşmaktan kaçınmaya başlaması,
• belirli kelimeleri söylemekten çekinmesi,
• kekemeliğinin farkına vararak rahatsızlık yaşaması,
• konuşma hızının anlaşılabilirliği belirgin şekilde etkilemesi,
• akıcılık güçlüğünün okul, iş veya sosyal yaşamı etkilemesi

durumlarında Dil ve Konuşma Terapisti tarafından değerlendirme yapılması uygun olabilir.

Erken değerlendirme, bireyin akıcılık özelliklerinin ve ihtiyaçlarının doğru şekilde belirlenmesine ve terapi sürecinin buna göre planlanmasına yardımcı olur.